John Tayloe was een van de tien bemannigsleden van een Amerikaanse bommenwerper die op 22 maart 1944 met zo'n 800 bomenwerpers een aanval deden op Berlijn. Bij de terugvlucht naar Engeland gaat het fout doordat het toestel haast niet meer te besturen was. De bemanningsleden verlaten de een na de ander met parachute het vliegtuig. Het resultaat was dat alle tien bemanningsleden er levend afkomen en het toestel bemanningsloos neestrort op de Sint Alfondusschool in de Westzaanstraat waar vier personen om het leven komen. John heeft tweemaal een bezoek gebracht aan Amsterdam en onthulde op 23 september 2006 een herdenkingsplaquette in de Westzaanstraat.
Kort voor Kerst 2007 werd hij getroffen door een herseninfarct en is helaas niet meer hersteld. Op 6 februari 2008 is hij op 84-jarige leeftijd overleden.
Wij herinneren hem in dankbaarheid voor zijn oologsinzet en recent zijn verhalen en bezoeken aan Amsterdam. Hierbij heeft hij op alle aanwezigen een enorme indruk gemaakt met zijn positieve levenshouding en kracht op zijn hoge leeftijd. Bovendien maakte hij de geschiedenis van een klein facet van de Tweede Wereldoorlog menselijk en voorstelbaar.
Emiel Ros
HOME
HET GEHEIM VAN DE FONTEIN IN DE HEMBRUGSTRAAT.
De fontein in volle glorie.
Als je iets zoekt over de historie van de Spaarndammerbuurt, dan kan het soms even duren maar je komt er uiteindelijk wel achter. Zo niet met het geheim van deze fontein, het blijft zoeken naar de maker en de eigenaar van dit al zeer oude ornament.
Bezoek aan het Stadsarchief en een briefwisseling aan de huidige eigenaar Rochdale van deze woningen leverde niets op. Zo ook de een bezoek aan de Stichting Beelden en fonteinen in Amsterdam, ook het
van het boek van E. Heyligers "De fonteinen van Amsterdam". In de Staats- en Buurtkrant verschen in october 2007 en februari 2009 twee artikelen over de fontein, wel reacties maar leverde niet veel op.
Momenteel is men bij het Amsterdam Historisch Museum bezig met het doorzoeken van alle jaargangen van het blad Ons Amsterdam en hopelijk komt hier iets uit
Sinds mensenheugenis, waarschijnlijkal meer dan 100 jaar, staat er op de achtertuin van het Zaanhof en de Hembrugstraat een fontein. Altijd ging men er van uit dat deze fontein in het verleden eigendom was van de woningstichting Patrimonium en cadeau was gedaan aan de bewoners. Er zijn ook bewoners die denken dat het een herinnering is aan de tweede wereldoorlog en geschonken is door een onderduiker, maar voor 1940 stond de fontein er al. Voordat er huizen op deze plek werden gebouwd waren hier veel boerderijen en ook een uitspanning of een buitenplaats Onder andere "Land en IJ-zicht" in de Overbraker Binnenpolder(vroeger polder Sloterdijk en Overbraak). Ik vermoed dat bij het bouwrijp maken van de grond voor het bouwen van huizen van Patrimonium deze fontein werd gevonden of gekocht van de vorige eigenaar, na afbreken van de oude huizen en uitspanning of buitenplaatsen. Nadat de woningen gereed waren heeft men twee fonteinen in de achtertuinen geplaatst. In het verleden stond er aan de overkant ook een fontein, maar van kleiner formaat, maar die is omstreeks 1950 weggehaald. In denk dat Patrimonium geen twee fonteinen aan de bewoners heeft geschonken en ook geen een, maar dat deze ornamenten zijn van de vorige bewoners in dit gebied.
Hieruit kunnen we waarschijnlijk de conclusie trekken dat de woningstichting Patrimonium en later Rochdale niet de eigenaar zijn van genoemde ornamenten.
Jaren stond hij daar zonder dat er aandacht aan werd besteed en de bewoners verzorgden het zelf. In 2007 komt hij duidelijk in zicht als een bewoner van de Spaarndammerbuurt het voorstel doet om het geheel te verplaatsen naar de Spaarndammerstraat hoek Nova Zemblastraat. Hij deed een handtekeningenactie gehouden maar toen de tegenpartij dat hoorde kwamen zij ook met een lijst van bewoners die er finaal tegen waren. Het Stadsdeel Westerpark gaat er vanuit dat de fontein formeel eigendom was van Rochdale omdat het geheel op hun binnentuin staat. Het Stadsdeel heeft toen laten onderzoeken of het mogelijk was de fontein te verplaatsen naar de hoek Spaarndammerstraat- Nova Zemblastraat. Voorwaarde was echter dat de bewoners die nu wonen rondom de fontein hier geen bezwaar tegen hadden. Dat hadden deze bewoners wel, dus werd dit plan niet uitgevoerd. Overigens heeft het Stadsdeel Westerpark de fontein laten beoordelen door een bedrijf dat gespecialiseerd is in ornamenten. Zij gaven aan dat de fontein van rood natuursteen is. Dat is nu niet te zien, aangezien de fontein in het verleden is gerenoveerd met behulp van beton dat met een kwast is aangebracht.( aldus de heer Bas Mulder van Projectbureau Spaarndammerhout) Contact opgenomen met Sietske Egas, de opvolger van Bas Mulder met het verzoek om het rapport van het bedrijf, als daar meer informatie In staat, naar mij te sturen en dat zal hij doen.
Om verder te gaan met het verhaal, het bleef even rustig met de fontein.
De fontein achter een hekwerk (20-12-2008)
Maar op 5 december 2008 komt het ornament weer in zicht. Dit maal doet Rochdale een verzoek aan het Stadsdeel om de fontein (tijdelijk) weg moet omdat er op deze plek containers moeten komen vanwege een renovatie. Waarschijnlijk doet Rochdale dit om het ornament uit de tuin te krijgen. Maar Rochdale en Stadsdeel Westerpark zijn benieuwd wat de bewoners er van denken om de fontein naar een prominentere plek in de buurt te verplaatsen en vragen door middel van een formulier hun wens uit te spreken. In het bericht staat te lezen, dat: Rochdale wil de fontein graag aan Stadsdeel Westerpark aanbieden zodat de fontein een plek in de openbare ruimte kan krijgen en meer bewoners van de fontein kunnen genieten. Omdat de fontein echt bij het Zaanhof hoort, stellen Rochdale en Stadsdeel Westerpark voor om de fontein wel in de buurt van het Zaanhof te houden. Dit is niet juist, het ornament staat duidelijk in de gemeenschappelijke tuin van Rochdale in de Hembrugstraat Een mogelijke geschikte ruimte is het pleintje bij de poort aan de Zaanstraat. De boom die daar nu staat, kan worden verplaatst naar de Le Mairestraat. Veel bewoners geven weer een negatief advies en willen dat deze fontein weer op zijn oude plaats zal worden terug gezet.
De fontein gedeeltelijk gesloopt en ingepakt voor vervoer? (29-01-2009)
De bewoners uit de omgeving willen dat het ornament op deze beschermde plek blijft staan. Zij zijn bang dat de nieuwe plek de aandacht van toeristen en bezoeker zal trekken en het ornament geen lang leven meer zal hebben.
Op 12 februari 2008 stuurt Sietske Egas een berichtje:
Alle reacties van de bewoners over de fontein zijn nu bij ons binnen. Het stadsdeel en Rochdale hadden voorgesteld de fontein te verplaatsen naar een perkje bij de poort in de Zaanstraat. Uit de reacties van de bewoners is nog een ander alternatief gekomen. Namelijk om de fontein bij de poort in de Hembrugstraat te plaatsen. Dus wel in de openbare ruimte, maar vlakbij de huidige plek. We zijn nu aan het onderzoeken of de fontein daar naar toe kan, of het mogelijk is om hem weer te laten werken, hoeveel het kost en of Rochdale en/of het stadsdeel hier budget voor hebben. Ik hoop u en de andere bewoners, zo snel mogelijk meer te kunnen vertellen.
Met vriendelijke groet,
Sietske Egas
Projectleider Ruimtelijke Ontwikkeling Stadsdeel Westerpark.
E-mail van Sieske Egas 16 maart 2009
Begin december 2008 heeft u een brief ontvangen over de fontein uit de binnentuin bij de Hembrugstraat. Daarin stelde Stadsdeel Westerpark en Woningstichting Rochdale voor de fontein te verplaatsen naar het pleintje bij de poort aan de Zaanstraat.
Zo'n 60 bewoners hebben via het meegestuurde reactieformulier gereageerd op het voorstel. Uit deze enquête blijkt dat de meeste bewoners willen dat de fontein in de openbare ruimte wordt geplaatst. Omdat, zo geven zij aan, dan meer mensen van de fontein kunnen genieten. Een aantal bewoners wil dat de fontein in de binnentuin blijft staan, omdat ze erg gehecht is aan de fontein en hem niet uit beeld wil verliezen. Daarnaast heeft een groep bewoners voorgesteld om de fontein niet naar het pleintje bij de Zaanstraat te verplaatsen, maar naar het plantsoen bij de Hembrugstraat. Stadsdeel Westerpark en Woningstichting Rochdale vinden dit een goed voorstel. Op de hieronder geplaatste plattegrond ziet u het voorstel van deze locatie aangegeven. De fontein wordt op deze manier vlakbij de huidige locatie geplaatst, maar komt toch in de openbare ruimte te staan zodat meer mensen er plezier van hebben.
Onderzoek
Stadsdeel Westerpark en Woningstichting Rochdale willen graag dat de fontein weer gaat werken. Het idee is om bij de fontein twee bankjes te plaatsen. Er wordt onderzocht of de fontein weer kán werken. Omdat dit onderzoek enige tijd in beslag neemt, kunnen we nu nog niet zeggen wanneer de fontein wordt verplaatst. Zodra dit bekend is, sturen wij u een nieuwe brief.
Met vriendelijke groet,
Plaatje plek nieuwe situatie
Wordt vervolgt.
In de maand mei vond ik een artikel en daarin werd een boekbespreking gedaan over het boek "Niet bij steen alleen". Het boek is geschreven door twee onderzoekers van het Historisch Documentatiecetrum van de Vrije Universiteit, die bijna vijf jaar onderzoek hebben verricht in de archieven van de woningbouwvereniging Patrimonium. Voor mij een reden om hen iets te vragen over de fontein. Volgens mij moesten zij er iets van weten. Maar nee hoor, lees het onderstaand berichtje maar even, hieruit zal blijken dat zij niets zijn tegen gekomen wat betrekking zou hebben over de geschiedenis van deze fontein.
From: Rolf van der Woude <r.vd.woude@ubvu.vu.nl>
Date: 7 apr. 2009 11:38
Subject: RE: fontein
To: Emiel Ros <emielros@gmail.com>
Geachte heer Ros,
De notulen en de jaarverslagen uit het begin van de jaren twintig heb ik doorgenomen. Daarin komt geen fontein voor. De conclusie kan daarom zijn dat er tijdens of vlak na de bouw geen fontein is geplaatst. In het jaarverslag van 1919 wordt uitvoering beschreven welke inscripties men in de poorten heeft laten beitelen, maar over en fontein wordt niet gesproken. In de financiele kom ik ook geen post tegen voor een fontein. In de notulen kom ik tegen dat de tuin is aangelegd door de firma Schouten en dat verschillende malen het onderhoud van deze tuinen wordt besproken, maar ook dan wordt over een fontein niet gerept. Het blijft helaas een mysterie. En zoals ik al eerder mailde ik vind de fontein niet passen bij Patrimonium. Zou het niet later daar neer gezet kunnen zijn? In de jaarverslagen en de notulen, die ik tot 1945 allemaal heb doorgenomen, komt de fontein voor zover ik mij kan herinneren niet voor. Maar houd mij ten goede ik kan iets gemist hebben. Zijn er misschien nog oudere bewoners die kunnen vertellen wanneer de fontein er is gekomen? Een exactere tijdsbepaling maakt het zoeken gemakkelijker.
Ik wens u succes met uw verdere zoektocht.
Met vriendelijke groet,
Rolf van der Woude.
Ik ga nu contact opnemen met Bureau Momumenten en Archeolgie om te vragen of zij de ouderdom van deze fontein kunnen vaststellen.
Wordt vervolgt.
Goed Nieuws.
Maandagavond 4 mei 2009, herdenkingsbijeenkomst op het Zaanhof. Wat?? Ik spreek twee mensen die al jaren in de buurt wonen. Geen van beiden wist echter iets af van het monument op het Zaanhof.
Van een jaarlijkse herdenking van de oorlogsslachtoffers hadden ze ook geen weet.
Maar ik hoefde weinig moeite te doen om hen over te halen, ze wilden het allebei wel eens meemaken. En ze waren verrast..
Niet een handvol mensen maar een grote groep buutgenoten had zich verzameld rondom het monument. Van jong tot oud, uit oost en west waren hiet vereend. Een om een moment stil te houden. Om te bedenken en te gedenken wat onze vrijheid hier en nu anderen vroeger en elders gekost heeft. De organisatie was weer in goede handen van Nicolette Besemer. Ad van Deventer verrichtte als altijd het nodige praktische werk. Wethouder Dirk de Jager stond in een toespraak stil bij de spanning die kan bestaan tussen vrijheid en identiteit- dit jaar het landelijk thema van "Vier vijf mei". Twee vrouwen spraken namens de Turkse Raad de aanwezigen toe. Velen legden bloemen bij het herdenkingsmonument. En een blazersensemble omlijstte het geheel met prachtige liederen- wie de woorden kent, weet dat ze spreken van hoop en vertrouwen. De grootste rol was wat mij betreft weggelegd voor de kinderen. Laslo Bennis, leerling in groep 8 van de Catamaran droeg een zelfgeschreven gedicht voor over vrijheid- hoe waardevol het is als je vrij bent om anders te zijn. Verschillende mensen vonden dit het meest indrukwekkende van de herdenkingsbijeenkomst! En behalve Laslo deden ook ander kinderen mee, door Emiel Ros gemobiliseerd voor het hijsen van de vlaggen. Deze specialist van de Spaarndammerbuurt -geschiedenis- zelf geboren op het Zaanhof- was geen onbekende voor de jeugd! Ze hebben elkaar de afgelopen weken ontmoet tijdens het schoolbuurtproject "Herdenken en vieren". Het project werd afgesloten in buurtcentrum De Horizon, bezoek er eens de bijbehorende expositie in de entreehal en neem dan vooral de tijd om de boom met vogels en wenslinten te bekijken.
Peter Smits.
Artikel afkomstig uit de Staats- en Buurtkrant mei 2009.
Wordt vervolgt.
